Mitokondriedonasjon gjer det mogleg for kvinner med mitokondriesjukdom å få barn utan same sjukdom. Kor trygg og effektiv metoden er har fram til nyleg vore lite studert.
Nyleg kom nyheita om at åtte friske barn er fødd etter mitokondriedonasjon, som del av ei klinisk utprøving i England. Dette er den første større kliniske utprøvinga på mitokondriedonasjon for kvinner med arvelege sjukdommar forårsaka av mutasjonar i det mitokondrielle DNA-et.
– Alle barna har det bra og fortsett å følgje normal utvikling, sa Bobby McFarland, direktør ved NHS Highly Specialised Service for Rare Mitochondrial Disorders ved Newcastle sjukehus, då resultata blei publisert.
Forskarane bak utprøvinga understrekar samtidig at metoden ikkje kan garantere at barna ikkje får mitokondriesjukdom seinare i livet, men at risikoen er kraftig redusert. Mitokondriedonasjon er i praksis ei cellekjerneoverføring kor ein overfører cellekjernen frå ei befrukta eggcelle med sjuke mitokondrium til ei donert, befrukta eggcelle med friske mitokondrium, kor cellekjernen er fjerna. Resultatet blir eit embryo med kjerne-DNA frå dei to foreldra, og mitokondrielt DNA frå ein tredje person, eggdonoren. Embryoet blir så nytta i assistert befrukting.
Mitokondriedonasjon er kontroversielt då metoden inneber at barna får gen frå tre ulike personar, og fordi ein introduserer genetiske endringar som vil gå i arv. Det siste strid mot Oviedo-konvensjonen, og metoden er ikkje tillaten i Noreg.
Kjelder:
Hyslop et al, N Engl J Med (2025) www.doi.org/10.1056/NEJMoa2415539
McFarland et al, N Engl J Med (2025) www.doi.org/10.1056/NEJMoa2503658
Illustrasjon: Sci-Monde/iStock
